Lyon ging ons voor. Berlijn en Londen moeten nog even geduld hebben. Want eerst maakt Amsterdam zich op voor een unieke happening: onze hoofdstad gaat plaats bieden aan het ‘’Festival de las peñas flamencas’’.

Maar eerst even terug in de tijd: november 2010 werd de flamenco door de Unesco toegevoegd aan de lijst van cultureel Werelderfgoed om zo deze unieke traditie te waarborgen.

Terecht natuurlijk. Flamenco is wereldwijd een begrip geworden. Het is een mooie, oude cultuurvorm die nog springlevend is en flexibel genoeg om allerlei hedendaagse muziekstijlen in zich op te nemen. Dat ligt ook helemaal in de aard van flamenco. Flamenco is altijd een ‘blend’ geweest van de meest uiteenlopende invloeden.
Al vanaf de middeleeuwen hebben Joden, Arabieren, Kelten, zigeuners en vele anderen hun steentje bijgedragen aan het rijk geschakeerde flamencopalet.

Dat flamenco zich openstelt voor de moderne tijd is dan ook volledig in lijn van de traditie. Flamenco heeft het vermogen om veel invloeden te absorberen en toch zijn eigen identiteit te behouden. Oud en nieuw worden gecombineerd zonder dat de balans verloren gaat.

De bron van de flamenco mag natuurlijk niet opdrogen. Gelukkig is daar immer ‘aanvoer’ van de tientallen peñas flamencas die al van generatie op generatie bestaan in Spaanse steden en dorpen. De peñas vormen de oorsprong van de flamenco. Hier schitterden voor het eerst de vele flamencosterren die de wereld hebben veroverd. En dat nu nog steeds doen.

Peñas zijn los georganiseerde, informele clubs waar de echte liefhebbers van flamenco elkaar treffen. Deze aficionados zijn te vinden alle lagen van de bevolking. Mannen en vrouwen, rijk en arm, jong en oud. Sommige peñas hebben een eigen ruimte, maar de aficionados treffen elkaar ook net zo makkelijk in een bodega, of anders toch wel in een bar achteraf, meestal ergens in het oude stadsgedeelte. Hier wordt de flamenco op een volkomen naturelle manier beoefend en ondergaan, als onderdeel van het dagelijks leven. En het publiek, dat kijkt niet alleen, het is ook deelnemer.

Op het juiste moment roept het aanmoedigingskreten, doet het mee door ritmisch met de knokkels op het tafelblad te roffelen (al golpe) of de muziek en de zang begeleiden met handgeklap (palmas).
Zo komt de flamenco tot bloei. Zo ontstaat er ruimte tot improviseren, de drang om uitdagende variaties te verzinnen, elkaar te imponeren en de loef afsteken, en om uiting te geven aan vreugde en verdriet. In deze peñas ‘leeft’ de flamenco. En wij zijn heel blij dat we in Amsterdam deel mogen uit gaan maken van dit leven.

Wij kijken enorm uit naar dit bijzondere festival.

¡Que lo disfruten!
Teresa Jaldón (Stichting Cultuur in Beweging)